De liefde in je leven
en de invloed daarop van met name je hormonen
 

Open relaties zijn voor nieuwe schrijvers geen taboe meer | Over de boeken over de liefde van Aziz Ansari, Simone van Saarloos en Jan Geurtz

Hoe vind je in het internettijdperk de voor jou meest geschikte partner of is het idee dat je (alleen) gelukkig kunt worden als je maar de juiste persoon vindt een illusie? Stand-up comedian Aziz Ansari, filosofe Simone van Saarloos en de door het boeddhisme geïnspireerde Jan Geurtz geven elk hun eigen antwoord maar zijn het ook opvallend vaak eens.

moderne romantiek

Aziz Ansari komt in Moderne romantiek met een eigen theorie, de ‘Flo Rida-theorie van verworven aantrekkelijkheid door herhaling’.

Wat voor rol spelen technologie en cultuur in de zaken van het hart? Aziz Ansari, bekend van de Netflix comedy Masters of None, begint zich dit af te vragen nadat hij op een gegeven moment helemaal doordraait omdat hij een meisje dat hij leuk vindt een berichtje heeft gestuurd en zij daar niet op reageert, terwijl hij op zijn telefoon kan zien dat ze het wel heeft gelezen. Zo kan hij zich wel voor de kop slaan omdat hij de aanhef  heeft gebruikt in plaats van hee. Als hij tijdens optredens hierover vertelt, blijkt dat zijn neurotische reactie door velen herkend wordt, hij gaat op zoek naar goede boeken hierover en als hij die niet vindt, besluit hij een en ander zelf uit te gaan zoeken op een manier waarvoor je alleen maar respect kunt hebben. Samen met de socioloog Eric Klinenberg organiseert hij in verschillende landen focusgroepen, hij interviewt deskundigen, analyseert conversaties die mensen hebben opgeslagen op hun telefoon, met hun toestemming natuurlijk, maakt gebruik van door datingsites verzamelde data, enzovoort. 

Het resultaat is een hybride boek zoals ik er wel meer zou willen zien, populair-wetenschappelijk én humoristisch. Moderne romantiek bevat veel weetjes. Argentijnen houden graag een ex of een mogelijk toekomstige partner in reserve voor als hun huidige relatie op de klippen loopt, mannen hebben op datingsites meer succes als ze op hun profielfoto niet lachen en ook niet in de camera kijken en een eeuw geleden trouwde een kwart van de Amerikaanse stedelingen nog met iemand die hooguit twee straten verder woonde. Maar Ansari komt ook met eigen analyses en zelfs een eigen theorie, de ‘Flo Rida-theorie van verworven aantrekkelijkheid door herhaling’, die erop neerkomt dat je een beetje vertrouwen moet hebben in mensen en niet te snel moet denken dat een andere man of vrouw misschien wel nog leuker is dan degene met wie je nu bent. ‘Zie je date als de muziek van rapper Flo Rida. Als je zijn laatste nummer hoort, denkt je eerst: nee hè, Flo Rida. Alweer hetzelfde liedje. (…) Maar als je het tien keer hebt gehoord, roep je: ‘FLO!!! HET IS JE WEER GELUKT! DIT IS EEN HIT, BABY!!!’

monogame drama

In het zoeken naar nabijheid ontstaat liefde, schrijft Van Saarloos in Het monogame drama.

Hoewel Moderne romantiek vooral gaat over het vinden van een geschikte partner houdt Ansari de mogelijkheid open dat voor sommige mensen een relatie niet exclusief hoeft te zijn. Zo citeert hij de rapper Pitbull, die als motto heeft Wat je ogen niet zien, voelt ook je hart niet. Dat is wat Simone van Saarloos ook lijkt te zeggen in haar prikkelende, hoewel soms ook wel warrige pamflet Het monogame drama. Intimiteit is iets anders dan elkaar alles vertellen, het spel is te leuk en ook te interessant om dood te slaan door te streven naar complete zelfonthulling. Daarbij is het volgens haar een misvatting om te denken dat de liefde simpel is en dat het alleen moeilijk is om de juiste persoon te vinden. Je kunt je wel richten op het krijgen van liefde, maar in navolging van Erich Fromm ziet Van Saarloos de liefde zelf eerder als een oefening in geven. Oefen je in geven, dat wil zeggen zoek je nabijheid, dan ontstaat er vanzelf liefde.

Een en ander wil natuurlijk niet zeggen dat je nooit iets aan de ander mag vragen, benadrukt Van Saarloos. Maar als die je niet kan of wil geven wat je van hem vraagt, dan kun je daar beter op een volwassen manier mee omgaan dan dat je meteen naar een derde rent of met zeuren of argumenteren alsnog je zin probeert te krijgen. Voor haar is dat zelfs een belangrijke reden om je niet te beperken tot een enkele persoon. Door verschillende contacten actief te onderhouden, ‘raakt de liefde niet gecorrumpeerd door het idee dat de ander verantwoordelijk is voor jouw geluk of pijn.’ Er is meer ruimte voor conflict en onverwachte dingen, waardoor de interactie speelser blijft, aldus Van Saarloos. De jonge filosofe pleit dus niet voor maar wat in het rond neuken. Want al vindt ze onenightstands super, wat zij snack- of pornoseks noemt, is volgens haar de moeite niet waard.

verslaafd aan liefde

Geurtz geeft in Verslaafd aan liefde een aantal bruikbare oefeningen om liefdevoller te worden.

Dat veel relatieproblemen voortkomen uit de behoefte aan bevestiging van een of beide partners is ook de overtuiging van Jan Geurtz, die hierover twee bestsellers schreef. Net als Van Saarloos meent hij dat je het relatiedenken moet loslaten en zoals hij dat noemt, je natuurlijke, overvloedige liefde moet ontwikkelen om gelukkig te kunnen met en zonder een vaste partner. In Verslaafd aan liefde legt hij uitgebreid uit hoe het idee dat je de ander nodig hebt, ontstaat doordat iedereen als kind afhankelijk is geweest van anderen en zo gevoelig is geworden voor afwijzing, en in zijn laatste boek Bevrijd door liefde geeft hij daarvan aansprekende voorbeelden.

In dit boek legt hij bovendien uit dat het in een vrije relatie kan gebeuren dat een van beide verliefd wordt op een derde en ook dat het wel eens goed kan zijn om elkaar een tijd lang niet te zien bijvoorbeeld. Hij trekt daaruit echter niet de conclusie dat het nodig is om anderen te zien. Wel meent hij net als Van Saarloos dat je jezelf alleen minder gevoelig kunt maken voor afwijzing door oefening. Dat je daarvoor zoals hij zegt ook altijd moet leren mediteren lijkt me evenwel niet waar. Hij geeft in Verslaafd aan liefde een aantal bruikbare oefeningen om liefdevoller te worden, maar die vereisen niet dat je een tijdlang dagelijks mediteert en het lijkt me dat je ook zonder meditatietraining naar je eigen reacties en gedachten kunt leren kijken.

Geurtz, Van Saarloos en Ansari laten zien dat we ook in de liefde steeds vrijer worden. Zo gaan ze er geen van drieën vanuit dat een relatie exclusief zou moeten zijn of dat overspel het einde zou moeten betekenen van je relatie. Tegelijk pleiten ze zonder moralistisch te worden voor een verantwoorde omgang met de ander. Ze propageren dus net zo min het jaren zestig idee van alles moet kunnen, als het jaren vijftig idee dat je moet doen wat hoort, en dat is waarschijnlijk ook wel logisch. Overtuigingen veranderen, zelfs (of juist?) als ze betrekking hebben op de liefde.

Deze recensie was ook te lezen op Buzzboeken.

Share Button

Praat mee!